Loading...
Beograd

Etnografski muzej u Beogradu

Etnografski muzej u Beogradu zgrada

Stalna postavka Etnografskog muzeja u Beogradu


Etnografski muzej u Beogradu je osnovan 1901. izdvajanjem Etnografskog odeljenja iz okvira Narodnog muzeja. Predlog i idejno-teorijsku osnovu za stvaranje muzeja u kome će se izučavati narodni život sastavio je istoričar Stojan Novaković, redovni član Srpskog učenog društva.

Svečano otvaranje prve stalne izložbe Etnografskog muzeja upriličeno je 20. septembra 1904. povodom proslave stogodišnjice Prvog srpskog ustanka.

Od osnivanja Muzeja do danas stručno se prikupljaju i proučavaju muzejski predmeti i etnogenetski procesi, tradicionalna materijalna kultura, društveni odnosi i porodični život, običaji, verovanja i narodno stvaralaštvo. Proučavaju se obeležja srpske kulture, ali i obeležja drugih etničkih zajednica koje žive u susedstvu.

Postavka u Etnografskom muzeju u Beogradu, Muzeji za 10, 2021.

Stalna postavka Narodna kultura Srba u 19. i 20. veku

Otvorena je 2001. i dočarava scenu narodnog saborovanja Srba, karakterističnog za prostor na kome su živeli. Delovi izložbe su posvećeni najvažnijim običajima u našoj kulturi, tradicionalnim zanatima i stanovanju.

( Etnografski muzej u Beogradu, Studentski trg 13 )

Posebni programi Etnografskog muzeja

Izložba: "Seljak u karikaturi Ježa 1935-1990. godine"

Autor izložbe je dr Tatjana Mikulić

Izložba predstavlja odabrane karikature koje su objavljivane u Ježu u periodu 1935-1990. godine. Kao vodeći satirični časopis na jugoslovenskom prostoru Jež je dugi niz decenija, zajedno sa njemu srodnim zagrebačkim Kerempuhom, ljubljanskom Pavlihom i sarajevskim Čičkom, kreirao i diktirao „puls“ zabavne štampe.

Stoga će izložba i prateći katalog ponuditi posetiocima nostalgično podsećanje na godine u kojima su satira i humor oblikovali jugoslovensku stvarnost. To je ujedno i omaž Ošišanom ježu koji je bio i ostao najznačajniji satirični list na ovim prostorima.

Izložba pod nazivom "Seljak u karikaturi Ježa", Etnografski muzej u Beogradu, Manifestacija Muzeji za 10, 2021
Izložba: "Seljak u karikaturi Ježa 1935-1990. godine"
Seljak kao jedan od glavnih likova karikature

Jedan od glavnih likova karikature je seljak koga smo kroz karikaturu pratili dugih pedeset i pet godina tokom kojih se na specifičan način osvrtao na društveno-politička zbivanja u zemlji i svetu. Od prvog broja Ošišanog ježa objavljenog 1935. godine on je ismevao svoj težak seljački život, rešavao nacionalne probleme u Kraljevini i strepeo od ratnih pretnji.

Posleratne godine obeležio je kao junak  koji je pun elana bio učesnik socijalističke obnove i izgradnje zemlje. Nakon toga zakoračilo se u „zlatno doba“ kada u karikaturi dominiraju vedrije teme iz svakodnevice.

Na Ježevim stranicama ismevala se seljačka opsesija sudnicama i kafanama, sklonost pijačnim prevarama, a veliku nepoznanicu za seljaka predstavljala je ubrzana modernizacija jugoslovenskog društva.

Popularnost fudbalera, LOTO tiketa, novokomponovane muzike, pojava gastarbajtera i mladalačkih manifestacija bunta oličenih u konzumaciji droga i seksa...Sve te teme pronašle su svoje mesto uz seljaka u karikaturi.

Izložba u Etnografskom muzeju u Beogradu pod nazivom "Seljak u karikaturi Ježa", Manifestacija Muzeji za 10, 2021
Izložba: "Seljak u karikaturi Ježa 1935-1990. godine"

Konačno, u poslednjoj posmatranoj deceniji vedre grafike smenile su sumorne i teške karikature koje su reflektovale ekonomsku i političku krizu. 

Seljak je u karikaturi lako prepoznatljiv, po svom narodnom odelu, pre svega po kapi koju nosi, šubari i šajkači. Ona je u različitim periodima imala različite konotacije i menjala svoja značenja. Funkcionisala je kao oznaka identiteta i marker različitosti između susednih grupa.

U tom smislu pokazaće se kako je tokom više od pola veka, usled različitih društveno-ideoloških okolnosti, prikaz seljaka u Ježevoj karikaturi bio pod uticajem dominantnih ideoloških diskursa, odnosno da je bio dirigovan „odozgo“.

Smeštajući lik seljaka u kontekst istorijskih dešavanja, uočićemo da je kroz decenije poprimao različita značenja i da se njime manipulisalo, a da su, kako predratna tako i posleratna, istorija jugoslovenske/srpske zabavne štampe, po svom karakteru bile partijske, ideologizovane i indoktrinirane.

Multimedijalna izložba: "Ornamentalna baština - dvopređne čarape" u Etnografskom muzeju

Etnografski muzej u Beogradu u saradnji sa Zavičajnim muzejom iz Knjaževca predstavlja multimedijalnu izložbu Ornamentalna baština - dvopređne čarape Srbije, autorke Dušice Živković.

Izložba je nastala kao rezultat višegodišnjeg istraživanja načina izrade i ukrašavanja dvopređnih čarapa, kao dela narodnog kostima i ornamentalne baštine Srbije.

Multimedijalna izložba Ornamentalna baština - dvopređne čarape kroz izbor predmeta iz zajedničkih fondova dva muzeja ukazuje ne samo na veštinu pletenja već i na zadivljujuću lepotu narodne umetnosti, na unikatna umetnička dela anonimnih narodnih umetnica pletilja.

Izložba u Etnografskom muzeju u Beogradu, Manifestacija Muzeji za 10
Izložba: "Ornamentalna baština - dvopređne čarape"

U ovom izboru od 58 čarapa s kraja XVIII  i početka XX veka, kao i izloženog dela kolekcije crteža dvopređnih čarapa i šara, jedinstvenog u svetu (17 crteža i 78 tabli ornamenta). Retko se mogu naći dva para čarapa koje su ukrašavane istim šarama i ornamentnim kompozicijama.

Ornamentalna baština dvopređno, ukorenjena kako u slovenskoj kulturi, tako i u antičkim ornamentalnim motivima, oličena je u najstarijem primerku dvopređnih čarapa iz 18. veka, možda najstarijim potpuno sačuvanim čarapama u Evropi. Ovakvi rariteti čine fenomenološki kamen temeljac muzejskog poduhvata.

Uz korišćenje savremenih tehnologija i digitalnih sadržaja, animiranih filmova, aplikacija i video materijala, na multimedijalnoj izložbi Ornamentalna baština - dvopređne čarape prikazano je znanje i veština pletenja dvopređnih čarapa koje  još uvek prisutno na području istočne Srbije, u okolini Knjaževca. 

Ta znanja i veštine su 2018. godne upisani u Nacionalni registar nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije kao važan deo identiteta i nematerijalnog kulturnog nasleđa Srbije.

Radionice karikature za srednjoškolski uzrast u Etnografskom muzeju

subota 15. maj od 11 časova

Predavač je Nikola Dragaš.

Radionice karikature za odrasle

subota 15.maj od 18 časova

Predavač je Nikola Dragaš.

( Etnografski muzej u Beogradu, Studentski trg 13 )

Logo Etnografskog muzeja u Beogradu

Radno vreme:

  • Od utorka do subote od 10 do 17 časova,
  • nedeljom od 9 do 14 časova,
  • ponedeljkom muzej ne radi,
  • u subotu 15. maja radno vreme Muzeja je od 10 do 22 časa

Adresa:

  • Studentski trg 13, Beograd

Sajt: Etnografski muzej u Beogradu

Osnivači